Historia Parafii
sobota, 15 listopada 2008 00:25

Oborniki Śląskie  Według najstarszych znanych dokumentów, w XV w. istniał już w Obornikach kościół, bowiem postawiony na jego miejscu w 1624r. nowy budynek zastąpił poprzedni, jednonawowy, drewniany, który miał mieć wówczas już 320 lat, czyli musiał być wybudowany prawdopodobnie około 1300r.

  Nowy obiekt był szeroki i długi na 8m i nie miał wieży. Obok niego stała dzwonnica wybudowana w 1607r. W tej formie dotrwał do początku XX w. Znajdował on się na terenie dworskim, przy obecnej ul. M. Skłodowskiej-Curie. Jeszcze przed trzydziestu laty podczas prac ziemnych natykano się tam na szczątki ludzkie z najstarszego cmentarza przykościelnego.

  Podczas rozwoju ruchów protestanckich na Dolnym Śląsku kościół rzymskokatolicki został przejęty przez ewangelików. W 1726r. budynek znacznie rozbudowano, ogólną liczbę dusz gminy ewangelickiej, razem z wiernymi z odległych nawet miejscowości, oceniano bowiem już wówczas na 1 800 osób. Po ekspertyzach stanu obiektu, na początku XX w. zadecydowano o wzniesieniu nowego kościoła. Budowę sfinansowano z publicznej kolekty, która z inicjatywy past. Alfreda Freyschmidta przez pięć lat była prowadzona w całej prowincji śląskiej, a dodatkowo została wsparta dotacją rodziny Schaubertów. Decyzję podjęto 4. marca 1906 r., a na miejsce budowy wybrano plac przy dzisiejszej ul. Trzebnickiej, na pograniczu Obornik Dolnych i Górnych. Plany opracowali architekci: Gaze i Bőttcher. Uroczystość położenia kamienia węgielnego odbyła się 17. czerwca 1907r. Budowa kościoła trwała ponad rok, a prace prowadził mistrz budowlany Richter z Trzebnicy. Powstał budynek o długości 37m, szerokości 23m, o wieży wysokiej na 42m, na której umieszczono zegar z czterema tarczami z mechanizmem firmy Uhrenfabrik von Rochlitz z Berlina, wykonany przez obornickiego zegarmistrza Roberta Pfeiffera. Na hełmie wieży był 1,5-metrowy krzyż, a we wnętrzu wieży trzy dzwony o tonach: .f., .a., .c. Najstarszy z nich pochodził z 1607r., drugi z 1697r. i trzeci, ufundowany z okazji budowy nowego kościoła, z 1908r.
Budynek, o kształcie zachowanym do dzisiaj, łączy cechy wewnętrzne stylu neoromańskiego z zewnętrznymi stylu neogotyckiego. Wykonany został z cegły. Przewidziano w nim 800 miejsc siedzących. 550 na dole i 250 na emporach. Organy wykonała firma E. Wilhelm z Wrocławia. W ołtarzu umieszczono obraz ofiarowany przez Klarę Grapow: reprodukcję dzieła Antona van Dycka „Zdjęcie Chrystusa z krzyża”, a po obu jego stronach drewniane figury św. Jana i św. Pawła. 

   Poświęcenie kościoła odbyło się 15. września 1908r. W 1923r. przedsionek kościoła przebudowano wg projektu architekta Triebe na Izbę Pamięci mieszkańców poległych podczas I wojny światowej. Przy okazji budowy wzniesiono też budynek nowej plebanii, gdyż dotychczasowa była odległa od nowego kościoła o przeszło 600m. Z czasem całe życie religijne gminy protestanckiej skupiło się przy ul. Trzebnickiej. Budynek starego kościoła chciano początkowo zostawić, jako zabytek, jednak już wkrótce robotnicy sezonowi poczynili w nim tak wielkie zniszczenia, że w 1912r. trzeba go było rozebrać. Ufundowaną przez patrona gminy dzwonnicę pozostawiono, być może z myślą o przeznaczeniu jej na punkt widokowy. Ostatecznie została rozebrana w 1923r.. Budynek zboru był użytkowany przez gminę ewangelicką do końca II wojny światowej. Po wojnie przeszedł na własność skarbu państwa, od którego został w 1962r. wydzierżawiony na magazyn przez dyrekcję Państwowego Zespołu Sanatoriów Przeciwgruźliczych.

  W 1980r. ówczesny proboszcz parafii obornickiej, ks. Alfred Ryguła SDS, rozpoczął starania o przywrócenie budowli funkcji kultu religijnego. Rok później, 27. marca 1981r. w piśmie do Metropolity Wrocławskiego Henryka Gulbinowicza ówczesny Wojewoda Wrocławski Janusz Owczarek wyraził zgodę na przekazanie parafii rzymskokatolickiej kościoła poewangelickiego w Obornikach Śląskich. Wkrótce, na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Oborniki Śląskie z 5. marca 1982r., budynek wraz z otaczającym terenem został przekazany parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Obornikach Śląskich. Użytkowanie miało być wieczyste, ale później, decyzją Wojewody Wrocławskiego z 18. maja 1992 r., obiekt z posesją stał się własnością parafii. Przejęty obiekt sakralny był w złym stanie technicznym. Remontem zajął się ks. dr Tadeusz Skwarczek SDS. W pierwszej kolejności wyremontowano dach; trzeba było wymienić część drewnianych krokwi. Następnie rozebrano dotychczasową zakrystię i na jej miejscu postawiono większą, piętrową. Prace te prowadzono, mimo iż jeszcze przez jakiś czas w kościele pozostawały zasoby sanatoryjnego magazynu. Dopiero po jego przeniesieniu przystąpiono do rozbiórki m.in. ścianek działowych. Po zakończeniu remontu, w którym brało udział wielu ludzi dobrej woli, w niedzielę 23. października 1983r., podczas pierwszej uroczystej Mszy Świętej. dokonano poświęcenia kościoła. Rok później, 16. września 1984r., Metropolita Wrocławski ks. Henryk Kardynał Gulbinowicz dokonał konsekracji ołtarza i murów kościoła. Od tego czasu służył on jako kościół filialny parafii obornickiej i otrzymał wezwanie św. Judy Tadeusza.
Z inicjatywy ks. dra Tadeusza Skwarczka SDS podjęta została decyzja o wybudowaniu w nowym kościele organów. Prace projektowe i wykonawcze przeprowadził Zakład Budowy Organów Włodzimierza Truszczyńskiego z Warszawy; powstał instrument 22-głosowy o trakturze mechanicznej. 7. lipca 1988r. dwóch rzeczoznawców Komisji Muzycznej Kurii Metropolitalnej z Wrocławia dokonało odbioru instrumentu, którego tonacja został utrzymana w stylu muzyki barokowej. 

  W 90. latach XX w. dawni mieszkańcy Husiatyna, którzy licznie osiedlili się w Obornikach Śląskich, wsparci przez nieżyjącego już ks. Leszka Dulewicza SDS wystąpili do ks. prob. Franciszka Jadamusa SDS z prośbą, by ogłoszono św. Antoniego drugim, równorzędnym patronem kościoła przy ul. Trzebnickiej. Husiatyn był bowiem w przedwojennej Polsce jednym z głównych miejsc kultu tego świętego, a obraz z jego podobizną znajdujący się w Obornikach słynął już od dawna mocą wielu błogosławieństw. 11. marca 1998r. ks. Henryk Kardynał Gulbinowicz, Arcybiskup Metropolita Wrocławski, wydał decyzję: „Do tytułu kościoła filialnego pw. św. Judy Tadeusza, istniejącego na terenie parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, niniejszym pismem dodaję drugiego równorzędnego Patrona . św. Antoniego Padewskiego.”  

  Jakie były dzieje obrazu przedstawiającego św. Antoniego? Zmiany granic państw po II wojnie światowej spowodowały konieczność opuszczenia przez ludność polską dawnych wschodnich województw Polski. W jednym z ostatnich transportów wywieziono z Husiatyna ojców klasztoru bernardynów. Zabrano wtedy obraz św. Antoniego Padewskiego i umieszczono w klasztornym korytarzu bernardynów w Alwerni koło Krakowa. W tym właśnie okresie zaginęły liczne wota i srebrna sukienka zakrywająca habit świętego. W latach 80. XX w. dawni mieszkańcy Husiatyna wystąpili z prośbą, wspartą przez ówczesnego proboszcza ks. dra Tadeusza Skwarczka SDS, o zwrot obrazu dawnym parafianom. Kilkukrotne wizyty delegacji mieszkańców, wśród których byli Maria, Jan i Ryszard Sobkowie, nie przyniosły rezultatu . rozważano jedynie możliwość wykonania jego kopii. Dopiero osobisty list Heleny Ziółkowskiej do arcybiskupa Diecezji Lwowskiej z siedzibą w Lubaczowie, ks. Mariana Rechowicza, który także pochodził z Husiatyna, zakończył się częściowo powodzeniem. O. Ewaryst Tomala, przełożony klasztoru, napisał w dokumencie przekazującym obraz, że wyraża zgodę jedynie na jego dziesięciomiesięczne wypożyczenie celem zrobienia kopii. 13. czerwca 1983r. w kościele parafialnym, gdzie tymczasowo umieszczono obraz, została odprawiona uroczysta Msza św. w intencji czcicieli św. Antoniego. Gdy kościół pomocniczy przy ul. Trzebnickiej został oddany do użytku, 23. października 1983r. przeniesiono tam obraz i umieszczono w bocznej kaplicy. Prace renowacyjne wykonał art. mal. ks. Antoni Polaniak SDS. Mimo tej tymczasowości istnienia obrazu w Obornikach Śląskich ojcowie bernardyni nie upominali się o jego zwrot. Taki stan trwał do 21. września 1989r., kiedy to Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wpisania obrazu do rejestru zabytków wyposażenia kościoła pomocniczego przy ul. Trzebnickiej. 30. grudnia 1989 r. obraz został wpisany do rejestru zabytków i stał się własnością obornickiej parafii. Obecnie znajduje się w nawie głównej, po lewej stronie prezbiterium. Nie ustalono dotąd, kto był jego twórcą, chociaż już wiadomo, że powstał w połowie XVIII w. w stylu późnobarokowym: „Jest to obraz w kształcie stojącego prostokąta, zamknięty wklęsło-wypukłym łukiem. Przedstawia całą stojącą postać świętego, zwróconą nieco w lewo. Lewa noga nieco zgięta w kolanie. Odziany w brązowy habit, przepasany długim sznurem z węzłami i sandały na nogach. Twarz bardzo schematyczna, pochylona w stronę trzymanego na rękach Dzieciątka. Siedzi Ono na wprost, odziane w luźną, długą, białą szatę. Prawa ręka Dzieciątka wzniesiona do góry, lewa podtrzymuje świętego za brodę. W tle po lewej stronie widoczny pilaster na wysokim cokole. Posadzka szara, tło w brązach i ugrach. Obraz w ramie drewnianej, przemalowanej farbą olejną” Obraz jest dość duży, o wymiarach: 200 x 120cm. 

  Innym znaczącym dziełem sztuki znajdującym się w kościele jest wykonany przez Klarę von Grapow pastisz obrazu holenderskiego mistrza „Zdjęcie Chrystusa z krzyża”. W protokole zdawczo-odbiorczym z 11. stycznia 1962r., przekazującym budynek pod zarząd Państwowego Zespołu Sanatoriów Przeciwgruźliczych, zaznaczono, że znajduje się w nim „jeden uszkodzony obraz”...Wyposażenie kościoła trafiło wówczas do różnych parafii, a obraz przechował w swoim garażu jeden z parafian. W grudniu 1993r. przekazał go ówczesnemu proboszczowi ks. dr Tadeuszowi Skwarczkowi. Dzieło o sporych rozmiarach: 220 x 160cm przedstawia scenę opłakiwania Chrystusa przez św. Jana, Matkę Bożą i Marię Magdalenę w chwili zdjęcia ciała Jezusa z krzyża. Obraz został wykonany w 1908r. techniką olejną na lnianym płótnie. Odzyskane dzieło było w bardzo złym stanie. Wystrzępione na brzegach płótno miało ślady gwoździ i załamania na złożeniach, ogniska pleśni, a ubytki warstwy malarskiej sięgały nawet 50%. Prace konserwatorskie wykonała w 1994r. Grażyna Cyunelis z Wrocławia. Ramę obrazu zaprojektował art. mal. Stanisław Babczyński z Obornik Śląskich, a wykonał Lucjan Krzysztofiuk z Wrocławia. W niedzielę 12. marca 1995r. obraz przyozdobił wschodnią ścianę prezbiterium. 

  W 2001r. nastąpiły zmiany w administracji kościelnej w Obornikach Śląskich. Kościół przy ul. Trzebnickiej stał się samodzielnym kościołem parafialnym. Akt erekcyjny parafii pw. św. św. Judy Tadeusza i Antoniego Padewskiego, wydany przez Arcybiskupa Metropolitę Wrocławskiego ks. Henryka Gulbinowicza, nosi datę 20. grudnia 2001 r. Zwraca się w nim uwagę na fakt rozległości dotychczasowej parafii i liczbę mieszkańców objętych jej opieką. Nowa parafia powstała więc z podziału dotychczasowej dużej parafii. Została przyłączona do dekanatu Prusice. Określony został także opis urzędowej pieczęci parafii, po polsku i po łacinie: „Sigill. Eccl. paroecialis Rom. Cath. S. Judae Thaddaei et S. Antonii Pad. in Oborniki Śl.” Opieką duszpasterską nad około 5 200 osobami zajmuje się ks. prob. Franciszek Jadamus SDS.

Opracował: Bogusław Wróbel

 

 Oborniki Śląskie  Oborniki Śląskie  Oborniki Śląskie  Oborniki Śląskie
 Oborniki Śląskie  Oborniki Śląskie   

 


Stworzone dzięki Joomla!. Designed by: Dandelion Theme  Valid XHTML and CSS.